محسن رضایی، یکی از چهرههای برجسته و تأثیرگذار در نظام جمهوری اسلامی ایران، در حال حاضر دبیر شورای عالی امنیت ملی کشور است. او از پیش از انقلاب فعالیتهای مبارزاتی گستردهای علیه ساواک داشته و پس از پیروزی انقلاب، نقش کلیدی در تأسیس و فرماندهی سپاه پاسداران ایفا کرده است. رضایی پس از دوران جنگ تحمیلی، چندین بار بخت خود را برای تصدی پست ریاست جمهوری آزمود، اما موفق به کسب آرای لازم نشد. در ادامه، به بیوگرافی جامع محسن رضایی میپردازیم.
زندگینامه محسن رضایی
محسن رضایی، سیاستمدار، فرمانده ارشد نظامی و استاد دانشگاه، در دهم شهریور ماه ۱۳۳۳ در مسجدسلیمان متولد شد. نام خانوادگی اصلی او «میرقائد» است و وی فارغالتحصیل رشته اقتصاد میباشد.
از جمله سوابق و فعالیتهای مهم او میتوان به استادی دانشگاه، فرماندهی ارشد نظامی و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام اشاره کرد. او عضو جبهه ایستادگی ایران اسلامی و چندین حزب سیاسی دیگر است.
ازدواج و خانواده
محسن رضایی در دوران جوانی با خانم معصومه خدنگ ازدواج کرد. حاصل این ازدواج پنج فرزند است: سه پسر به نامهای احمد، علی و مهدی، و دو دختر به نامهای سارا و زهرا. متأسفانه، یکی از پسران او، احمد، درگذشته است.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۸، محسن رضایی به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد و در حال حاضر دارای درجه سرلشکری است.
بر اساس زندگینامه محسن رضایی، او به مدت شانزده سال، از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۶، فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را بر عهده داشت.
وی یکی از دوازده عضو هیئت تدوین اساسنامه سپاه بود و در سال ۱۳۵۸ به دستور امام خمینی (ره)، واحد اطلاعات سپاه را بنیان نهاد.
در سال ۱۳۷۶، او از سمت فرماندهی سپاه استعفا داد و به دستور حضرت آیتالله خامنهای، به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد.
از دیگر فعالیتهای ارزشمند او پس از انقلاب میتوان به تأسیس دانشگاه امام حسین (ع)، قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا و بنیانگذاری دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله و همچنین تأسیس نیروهای سهگانه سپاه اشاره کرد.
این فرمانده ارشد نظامی در اوایل دهه پنجاه، گروهی به نام «منصورون» را پایهگذاری کرد.
وی در زمستان ۱۳۵۷ عضو هیئت دوازده نفره تدوین اساسنامه سپاه بود و در اردیبهشت ۱۳۵۸ با نظر روحالله خمینی، واحد اطلاعات سپاه را تأسیس کرد.
در دوران مبارزات پیش از انقلاب، محسن رضایی چندین بار دستگیر و زندانی شد. اما پس از آزادی، مجدداً به گروههای مبارزاتی چریکی علیه رژیم شاه پیوست و در خانههای تیمی به مبارزه ادامه داد. او از اعضای بلندپایه این گروههای مبارزاتی بود.
زندگی خانوادگی و شخصی
محسن رضایی در زمان کوچ ایل بختیاری به قشلاق، در روستای باباحمد از توابع شهرستان مسجدسلیمان چشم به جهان گشود.
دوران تحصیل ابتدایی و راهنمایی خود را در مسجدسلیمان گذراند و سپس وارد هنرستان صنعتی شرکت ملی نفت در اهواز شد.
در سال ۱۳۵۲، پس از قبولی در رشته مهندسی مکانیک، وارد دانشگاه علم و صنعت تهران شد. اما به دلیل فعالیتهای سیاسی، تحصیل را نیمهکاره رها کرد.
پس از پایان جنگ، مجدداً به دانشگاه بازگشت و در سال ۱۳۷۹ موفق به اخذ مدرک دکترای اقتصاد شد.
عملیات کربلای ۴ و کربلای ۵
فرمانده اسبق سپاه پاسداران در دی ماه ۱۳۹۷، در توئیتی اعلام کرد که عملیات کربلای ۴ یک عملیات فریب برای دشمن بوده است. این توئیت با واکنشهای منفی گستردهای از سوی رزمندگان سابق جنگ، فعالان سیاسی، کاربران شبکههای اجتماعی و حتی خانوادههای شهدا مواجه شد. در واقع، عملیات کربلای ۴ و ۵ از بزرگترین چالشهای فرماندهان در دوران جنگ تحمیلی به شمار میرفت.
شکست نیروهای ایرانی در عملیات کربلای ۴، با هزاران شهید، اسیر و مجروح، یکی از دشوارترین عملیاتها بود که به دلیل لو رفتن، منجر به شکست شد. اما این شکست بلافاصله در عملیات کربلای ۵ جبران شد و به آزادسازی ۱۵۰ کیلومتر مربع از خاک ایران و تصرف جزایر مهم بوآرین، فیاض، امالطویل و همچنین شهرک دوعیجی، رودخانه دوعیجی، نهر جاسم و قسمتی از جاده شلمچه به بصره انجامید.
انتخابات ریاست جمهوری
محسن رضایی، عضو ارشد نظامی، در سال ۱۳۸۴ برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری کاندید شد، اما پس از مدتی انصراف داد. او مجدداً در سال ۱۳۸۸ نامزدی خود را برای دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری اعلام کرد، اما موفق به کسب آرای لازم نشد.
وی در سال ۱۳۹۲ نیز کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری شد که این بار نیز موفق نبود و در سافت پی سی رتبه چهارم قرار گرفت.
علی، فرزند محسن رضایی، با هدی طباطبایی، نوه امام خمینی (ره) ازدواج کرده است. حاصل این ازدواج، محمد بنیامین رضایی، تنها نبیره امام خمینی (ره) است. علی رضایی در حال حاضر معاون اطلاعرسانی، پژوهش و امور بینالملل دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام است.
برادر فرمانده ارشد جنگ، امیدوار رضایی، نیز سابقه نمایندگی مجلس را از حوزههای انتخاباتی مسجدسلیمان، لالی و هفتکل دارد.
ماجرای درگذشت پسر بزرگ محسن رضایی
احمد رضایی، فرزند ارشد محسن رضایی، در دوره اول ریاست جمهوری محمد خاتمی به آمریکا پناهنده شد.
او در تاریخ ۲۲ آبان ۱۳۹۰ در هتل گلوریای دبی، در طبقه هجدهم اتاق ۲۳، درگذشت. در بیانیه منتشر شده از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرگ او مشکوک اعلام شد. علت مرگ احمد رضایی از سوی منابع مختلف، دلایل متعددی از جمله قتل و خودکشی با مصرف داروی ضدافسردگی عنوان شد. گزارش بازرس ویژه در تهران حاکی از آن است که او به قتل رسیده است.
فعالیتهای محسن رضایی در جبهه
نکته جالب این است که نام رضایی در شناسنامه به صورت «سبزوار رضایی میرقائد» آمده است، اما امام خمینی (ره) حکم صادر شده خود را به نام «محسن رضایی» صادر کردند و از همان زمان بود که رضایی شناسنامه المثنی گرفت.